Home

2018la Šabiya Hakumatam Kosima Subbidada

  

Košita lagellala hakumata ndabbu kokidaki kotakenowa laga sasala kokodoroma hakumata kanunowaye kutu waski, lagiyasina agariyasina kilama kanada ketawa kikki, košita laga danna fanedala košere bubiye okilosuma kanuna ausas kidorki oyna kanunowabbu kosodamala deya, hakumatowa košitiya lagalana išigoliyettena laga sasalana hakumata dabbu kokidaki kotakenowa.

 

 Ki inna mezanenayebbu kaloyya, Šabiya usula hakumatella kallabbu kutu wasuma inamme. Šabiya idoroma oššolowayebbu kosodammana Eritrea agarasina lagiyasina danna faneda kinammabbu kosodaki, fanakiyasi kodoroma hakumatanda kidabbu tufes kodorki tamma sella fanakenatta lagowallena agarowallena haydana mima taggimana keleke. Ide usulowa kanada agarsadala masulatana sultatana ka nafare konala kišano, mannodiya bambara kotato kokki košitiňňa laga Eritreasi siyasatalana diplomasiya kotengenalana kotoronalana arsiba koyaki ganiya kotima kolake. Inna damanenayebbu Eritrea hakumata laga sasala masana bukunadana koynaki usuliya karkan konadina kikayloma fašalosuma košita lagowayekin ellandeya. Ide tama kosima subbidadowabbu lagiyana agariyanasi tabiliyabbu kibinki sugunneski enadinasi šosumme. Oynabbu Šabiya hakumata gate bubiyelabbu kokamaliki buškus kišaki suda kutu sella kutuda hirala kosimowa laga košitena laga sasa agarena saniya mongorowaye anis kika gasumowa ontiki otakno katalalima hakowa deya. Innakedabbu šabiya usula kokamaliya nekedowaye derňadinasi:-

1.   Siyasata Gatalabbu:-

Šabiya usula min fediya kin baganabbu kitoma buluka kišama sabbatasi kosodiya bubiya agara tummadana košita laga tummadana   kisaladama materebe kinolaki oynaye tilladasi fes kosodaman deya. Inna damanenayebbu koybiša baca kin kabinki lagiňňa kabesama fanakenatta Eritrea košere agasala kokka elega toras kutuki košera košera bile kale kayake.  Ide košerella kasa kala kišeyyana ayniya bile kile kiyaki ňela ňašebbu kanatawaki ena košeran ditta ňela ňašanumema košerabbu kokidaski, košerella kasakala sulluma kosimma kokkana kobaydana kutuno fannaske. Innokena dittiya košita lagowassina masa fardata kifegedaki  foforine kinadadiki laga sasala ka kiša maja mimabbu kokotakema lagowayela kikelake. Eritrea lagana agariya danna kanuna kinamma, ka ella marabbu konajiki dimokrasiyana ka kiša majena daudiki ka ella uliyoka tagama kintiki daris kikanasina košita lagowa kin saroski ke diibela woyniyosunasi kasiba kišake. Eritrea lagana agariyana tummada kinamma, usula kinamma hirasi kikoke.      

Katakema kalla šabiya usula siyasata, ňerana mamajana kišamowabbu inna tabitenaye išima gudurta, tuffada, botota, hakkada, jinjita, karakda, tukuda, bukunada, kasarata kišake. Innaye kin kokonandima kososona bayeda ankalada, amuma, harhara, anyunya, moda, kokka, saluga, šakirana, diplomasiya kotengena dauda, gomata waa taa dauda, forba, follayda, kolašša, ka hayka tameda, somedana košigidaki laga košite agasalana išigolettena laga sasalana bukunadabbuna sulluma šumburabbu kotakema hakumata kišaki šigida širinende katawaki tayta kinamma iňalliyabbu mannos gosuma usulan deya. Šabiya siyasata ukunabbu nitikki fayyanunnima nokolaššeki niwina hirasi kiddike.

Tamata šabiya usula Eritrea košita lagana agara kenadi gosuma siyasatowa:-

  1. Turka toma bibasi kanuna kin baddala kidorki košita lagowalle Šabiya kin sannayta tikeledana bagana kittitena partena osa kolonnimasi fanedabbu kutukušeki doske.
  2. Šabiya mannodowassi badigira sanga kišama higdef tarša ausas kidorki inna taytena olkomala adugabiya lakamma marimarena taleniyena kalusiyena kususuki agarana košita laganasi algamasabbu kikki maroske.
  3. Higdef tikeleda andowa košita laga darida gudurtowa kišaki inna bulukena košere bubiye kin ausasuman subbu išeyana iňalla Esiyas na taytiyena šaltuta kišaki agariyana košitiya laga bagana lakasunasi kominke.
  4. Askara miskinowassi ayniya bile kile kiyaki kokkana kotarbana sugunnemunasi kiminke.
  5. Košita laga darida gudurtasi kanuna issega kinamma tayta ausaski, marana askarana kanadiyala konti kiyamabbuna kotik kiyamabbu konadiki unu hesuma tabilabbu kosodaki, tillasuma jarimatesi akokela kišammabbu usulokowa digos kišonasi kiminke.
  6.  Marimara ayniya bilelana olkomiyala kokosima askariyettena agarettena kotengena luša kosinnimasi kiminke. 
  7. Šabiya siyasata košita laga kasaka tagama kifirima dittiya diyadatabbu košita lagowalle haydana tagama goddana konandiki fannaski anisunasi kiminiman deya.
  8. Košita laga Eritreala kosasamana targasuma buluka konandiki šibabiyabbuna takiyabbuna kitonnimasi kitadaki ke diba lageta sarosunasi kiminke.
  9. Hakumata asanella targadiyabbu kisanama dittiya hakumatowa ordinabbu kosanamma datowa kosanamabbu kiňeraki ištasunasi kiminke.   
  10. Košita laga agaresi kanuna issega kinammabbu koňera ištan kosonasi 03 kebbuna televisionebbuna aradiya asane kisodaki mamajabbu kika mannoski kanadiyowa koybama helata bubiyasi gudurta fada komeda gujabbu yaana kirabbu lilana mabusa itala ufkes kibinki unu hesumowa tillas kikama kulabbu iyaki uliya kikamaliki manyana tutuna kinolaki sakasumena koniyala kika goski tabiliyabbu kibinki tabesummana ašik šukiya kibal fasumana deya.

    2.   Diplomasiya (kotengena) gatalabbu:-

Košitiňňa laga Eritrea aginjara Šabiya usulam ikoma kanadiya košokobowa sabababbu dimokrasiyana ka kiša majena teniya kosimma kokotadake. Eritrea agare samara woyniyoda košere bubiye kiki kilema dittiya, agasiyala kokkana komodana haydana koňadana fannaski inandike. Inna damanenabbu Eritrea agare agasala gomatana komana ankatana ibal kišano, tamma sella fanakenatta sullumana dayšadana daudiki anada kinamma šigidende salad kasaki ay košerana ka nafarana tagama goddowa kin sarod kasanasi mindiňňa anatema wagata gadiki, Šabiya askarebbuna uliya nafasi lakamma badawinebbuna usula aňňadebbuna kolilana biya koyabbuna sosonena bahara biyabbuna ašenebbuna kakoyaki kakolliki haydiki tagama meme kanite godike. Agara aciyam kofuma lagana usuliyana koybaki battas gosumowa sukiyalana diibiyalana kotengena lušana kanada maydana dausumowabbu deya.

Šabiya usula košita laga agarette kinama kotengena dogoladokowa dittiya laga sasalana Eritreatte ududomma išigole bubiyettena bototiyana ankaladana jinjitana karak dana tabitiya bayowayebbu masa kiboki Eritrea košeresi alalitta masala kiki kimalke. Išigole sullumana dayšadana kušumbureki tamma sella fanakenatta tayta issega kinamma širinende katawa kišaki mongorana bukunadana sulluma baganabbu laga sasala kotakema usulan kišake. Innakedabbu tama okitenalle Ethiopiatte sulluma gomata nakoke, kotengena naminke ski badda šuttaski ejiyana tamata košita lagowalle kikoma kofegedana faydatana kosimme, kontimme.

3.   Kotorona gatalabbu:-

Košitiňňa laga Eritrea nenediyabbu laga totoma bura kinama laga kišamowabbu hakuma usula arte inna lagena bura kolina heda kin fenki Eritrea košite baddala masa gerbeba sakanki kasarata taggima koleki laga bura arta koli kokke. Inna haydenaye ogita kayamowabbu  deya Eritrea košere koybiša baca kaboki galle 30 fiteta mema jabidiki lagiňňa kabesama.  Košitiňňa Laga Eritrea ankaladina usule kona kin kabesaki koybiša kaytema kišeyyana diktatora Esiyas Afeworki ibinki lagiňňa bura iňalliya nafos kikki laga košite baddala kokela kolamma haydana bara goddana kele kasono košitiňňa lagalana laga sasalana ka nafarabbuna košita laga sebbudadabbuna lagiňňa burabbu fod kaloki kakotakennima hirala kakoske. Aginjara šabiya usula kanada šakaribowa sabababbu košitiňňa laga kotorona kišano bura arsiba kiyaki itidiňňa kona kin maata kišano lagiňňala lilana šenšana barana afannaske. Eritrea agara isana kiňana borowaye kutukušeke. Agara usulowa kin follayski isanamowana kotul kiteki mina ňada wagela taya sosona kalla koyšeki ersasabbu tugus kiyake. Kirabbu killike, gujabbu kiyake. Mabusiya ita šomowayela kiki kutuki hayda koňada kišoki šukiya kibal faske. Agarowa kofalki tagamos kikoma itidiya anguda kišowana kiwi kišomma kufulki kazantiyata weis kikki kona aubiya kugura kisameke. Agara dagasiyala sugunnesuma šigidana itiyala kinama šilila tummiya hakumata subbiddadabbu alemata kutuki lattabbu kibinki nafos kikke.

Šabiya košita lagowalle sana bakata kosinnimasi kiminima sabbatasi Eritreala kosasama targasuma bubiya askara haroda kin šaski košita lagowa kotorona taudasi kisanana kosimme. Ide targasuma bulukowa bubiya itema bakatowabbu uliya woyniyodasi kišana kotorona kiwawi kikki košita lagowa kin kišaki ke diiba lageta kiki nafos kikana tartibowalle kosodaman ditta košitiňňa lagowalle kotoroniya kalma kiwawiki uliyana kitatoki lagiňňa kitatona tabilowa, šabiya usulabbu kosema sabbatasi košitiya laga kotorona arsibosunasi kisbata kišake.  Šabiya kišeyyana sultatiya imira kigalle kikanasi dabbu laga totomowaye haras kibinki kadana lagela kiroski dabos goske. Inna damanenabbu Asseb Masssawa bahara babowaye Arab Emirat na Sudi Arabiya kela dabos kolake. Dahaba mayda koynama lagowayena Cayne kišono fajanosuma dahaba mašine kikoki osa koytema dahabowa bubiya adaga lageta kisameki ugusiya kitato kikke. Šabiya usula adaga lageta kisamena itada irawa kinammowa baddala atarebe taššata date kutunnimasina mala koynama tikeleda abure kotorona ammarala kokotafennimasina kanunabbu kolake, doske. Inna sababenayebbu Eritrea laga kotorona kinammana, bara lila šenšabbuna laga sasala kotakema jola usula kišake. 

Sasiyabbu inna tama kakosima igidenalle, Šabiya usula hakumatabbu kosimma hirasi komowana siyasatalana diplomasiyalana  kotoronalana šillay kokamali kišamowa katakena heske. Oynabbu inna fofogala kosima usulena sarodasi ay ansalala kosima Eritrea agare tummadiki dawdima majiňňe fitetiňňabbu katalali kakanasi katirabbu kakowe fediki kabacina kogošake. 

Tamana Erkukodisu Nissale Aritomuna!!!